Etyka epoki oświecenia cz. 5

Według materialistów francuskich, rodzaj i forma poglądów moralnych oraz poziom popędów moralnych zależą od stosunków życiowych ludzi, mianowicie od konstytucji państwa i od wychowania, Powoduje ludźmi zawsze interes własny. Ale ten interes może stać się w najwyższym stopniu interesem socjalnym, jeżeli społeczeństwo jest tak zorganizowane, że interes własny zlewa się z interesem ogółu, że popędy każdego człowieka służą dobru ogólnemu. Prawdziwa zaś cnota polega na trosce o dobro powszechne, może tylko tam kwitnąć, gdzie człowiek, popierając interes własny, popiera tym samym interes ogółu, gdzie nie może szkodzić ogółowi, nie szkodząc sobie samemu.

Tylko nieświadomość własnych stałych i wyższych interesów jednostki, nieznajomość najlepszej formy państwa, społeczeństwa, wychowania umożliwia warunki, prowadzące z konieczności do kolizji pomiędzy interesami dobra ogólnego a interesami jednostki. Należy tylko położyć koniec tej nieświadomości, wynaleźć formę państwa, społeczeństwa, wychowania, odpowiadającą rozumowi, a szczęście i cnota zostaną na zawsze mocno utrwalone.