Etyka epoki oświecenia cz. 1

Od czasu Odrodzenia zaczęło się znowu ożywiać badanie natury, a wraz z nim filozofia, która odtąd aż do wieku osiemnastego była przeważnie filozofią natury i jako taka rozszerzyła nasze poznanie daleko poza granice, osiągnięte w świecie starożytnym, opierając się na postępach, którymi Arabowie wieków średnich w naukach naturalnych wyprzedzili wiedzę grecką. Szczytem tej epoki filozoficznej jest nauka Spinozy.

U myślicieli tej epoki etyka stała na drugim planie, podporządkowana była poznaniu natury, którego sama stanowiła tylko część. Ale wystąpiła znowu na plan pierwszy, gdy szybkie powstawanie kapitalizmu w wieku osiemnastym stworzyło w Europie zachodniej podobną sytuację, jaką stworzył rozkwit gospodarczy po wojnach perskich w Grecji: nagły przewrót starego porządku ekonomicznego i wraz z tym rozkład tradycyjnych organizacji społecznych i poglądów moralnych. Rozpoczęło się, mówiąc językiem nowożytnym, przewartościowanie wszystkich wartości i wraz z nim pilna praca myśli i badanie istoty i podstawy moralności. Ale obok tego rozpoczęło się również pilne badanie istoty nowej metody produkcji.